„Kurs do przeszłości” – z dziejów lwóweckich taksówek – Szymon Konieczny

Dziś niestety nie ma żadnej zarejestrowanej taksówki w naszym mieście. Można by rzec, że usługi takie kompletnie zanikły. Wynika to zapewne z faktu, iż praktycznie spora część społeczeństwa może sobie pozwolić na zakup mniejszego lub większego auta, którym może swobodnie podróżować po Polsce, a nawet całym świecie. Kiedyś posiadanie auta było luksusem i mogło wręcz podkreślać status społeczny posiadacza. Po jakimś czasie pojawił się zawód taksówkarza, osoby, która trudniła się przewozami osób, ale i nie tylko. Historycznie termin „taxi” pochodzi od nazwiska Franza von Taxis, który jako pierwszy zorganizował pocztę za pomocą kurierów. Warto podkreślić, że mimo, iż dziś nie ma we Lwówku taksówek to one i ich dawni właściciele budzą naprawdę sporo wspomnień…

Przed wojną

Od wieków najpopularniejszym transportem człowieka, poza własnymi nogami, był koń. Na skutek przyspieszenia cywilizacyjnego i rozwoju mechaniki w XIX wieku pojawiają się nowe opcje transportu – pociągi, rowery i automobile. Przed II wojną światową, najpopularniejszym transportem na terenie Lwówka i okolic był nadal koń i rower.  Nie zanotowano wtedy (zwłaszcza w przedwojennej prasie) żadnej taksówki we Lwówku. Powód takiego stanu rzeczy był prozaiczny. Popularność w tamtych czasach automobili, samochodów na naszym terenie była niewielka, gdyż były one całkiem drogie. Stać na nie było tylko nielicznych. Tak więc z dużym prawdopodobieństwem, ale niestety postawić tylko można taką hipotezę, że w posiadanie pierwszego automobilu w mieście, wszedł Stanisław hr. Korzbok-Łącki. Dlaczego? Dlatego, że dość powszechną wiedzą jest, iż był on jednym z założycieli Automobilklubu Wielkopolskiego w 1923 roku, a także aktywnym działaczem tegoż związku. W latach 1927-1936 piastował urząd prezesa klubu. Zmarł w 1937 roku.

Na zdjęciach z okresu I wojny światowej widać także automobile w przestrzeni miejskiej Lwówka – bez większego potwierdzenia można przypuszczać, że były one własnością dziedzica dóbr lwóweckich. Kiedy Stanisław Łącki zapałał miłością do tych cudownych maszyn? Trudno to określić bez głębszych badań historycznych. Na skutek wyżej wymienionych przyczyn, a także niezamożności społeczeństwa w tamtych czasach trudno byłoby się spodziewać, by jakiś przedsiębiorca wpadł na pomysł przewozów osobowych. (więcej…)

XV Gminny Konkurs Wiedzy o Powstaniu Wlkp

W środę 12 grudnia 2018 r. w Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury we Lwówku odbyła się faza finałowa XV Gminnego Konkursu Wiedzy o Powstaniu Wielkopolskim 1918/19. Szkoły podstawowe z terenu gminy Lwówek wystawiły swoich 18 przedstawicieli, którzy równo o godz. 11:00 rozpoczęli test. Składał się on z trzech części. Pierwsza część polegała na uzupełnieniu tekstu źródłowego o brakujące fakty, nazwiska czy daty. Druga część zawierała krzyżówkę, a trzecia to pytania zamknięte. Autorką testu była nauczycielka historii z placówki z Zębowa – mgr Halina Stopczyńska. Poziom przygotowania uczestników konkursu był wręcz niewiarygodny. Do wyłonienia I i III miejsca potrzebne były dogrywki. W przypadku walki o pierwsze miejsce dogrywka miała sześć rund. Ostatecznie I miejsce zajęła Wiktoria Szarata z Pakosławia, II miejsce Adrianna Dulat z Linia, III miejsce zajęła Wiktoria Rosolska. Wszyscy uczestnicy otrzymali nagrody i dyplomy. Organizatorami konkursu był Zespół Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Zębowie, Komitet Obchodów 100. Rocznicy Powstania Wielkopolskiego 1918/19 we Lwówku oraz Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” we Lwówku.

Historia kina we Lwówku

Kino to rozrywka, która nie była i nie jest zarezerwowana tylko dla wielkich ośrodków miejskich. Kina mieściły i mieszczą się również w małych miasteczkach, takie jak nasz Lwówek. W przeszłości placówki kinowe pełniły ważne funkcje społeczne. Kino wychowywało, bawiło, śmieszyło, zmuszało do refleksji. W czasach „słusznie minionych” było solidnym narzędziem propagandy. Ludzie dowiadywali się także wielu istotnych informacji na temat życia i świata właśnie w kinie. Z młodszego pokolenia mało kto wie, że w naszym mieście istniało stacjonarne kino! Zatem o tym będzie ta opowieść…
Początki kina we Lwówku
Trudno ustalić, kiedy po raz pierwszy odbył się seans filmowy we Lwówku. Przed II wojną światową we Lwówku nie funkcjonowało kino stacjonarne. Nie znaczy to jednak, że nie odbywały się seanse filmowe. W latach 30. XX wieku w powiecie nowotomyskim utworzono ponadto Powiatowe Kino Objazdowe. Istnieją dowody na to, że w czasie wojny okupant niemiecki organizował seanse filmowe w sali przy Strzelnicy. Wiele informacji na temat przyjazdów kin objazdowych można znaleźć w postaci zaproszeń i relacji w prasie lokalnej, tj. w „Orędowniku Nowotomyskim” (wydawanym w latach 1922-1939) i „Kurierze Zachodnim” (lata 1926-1930). Praktycznie od razu po zakończeniu II wojny światowej i instalacji nowej władzy pojawiły się kina objazdowe we Lwówku. Najpierw jednak wyświetlano filmy propagandowe, dopiero potem przyszła kolej na rozrywkę. Ze zgromadzonych źródeł wynika, że ówczesne władze miasta Lwówka starały się o ustanowienie stacjonarnej placówki kinowej. Droga do utworzenia kina nie była jednak usłana różami…

(więcej…)

Zapal znicz pamięci – akcja edukacyjna

W niedzielę 14 października 2018 roku odbył się spacer historyczny po Lwówku w ramach ogólnopolskiej akcji „Zapal znicz pamięci”. Celem akcji jest przypominanie o ofiarach II wojny światowej, a w szczególności aparatu okupanta niemieckiego. Rozszerzywszy troszkę formułę o bohaterów II wojny światowej przeszli z grupą młodzieży z Rynku, przez Kościół Parafialny we Lwówku, Krzyż Powstańczy na Cmentarz św. Krzyża. Na cmentarzu obeszliśmy groby i cenotafy osób, które walczyły lub były ofiarami tej wojny. Organizatorem było Gimnazjum im. Powstańców Wielkopolskich we Lwówku z Panią Małgorzatą Brych na czele oraz Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” we Lwówku.

Odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Zębówku

W piątek 12 października 2018 r. na północno-zachodnich rubieżach gminy Lwówek w miejscowości Zębówko odbyło się odsłonięcie tablicy upamiętniającej pobyt Napoleona Bonapartego w tych stronach. Inicjatorem akcji był Adam Pilc z Zębowa. Tablica pamiątkowa została sfinansowana ze środków finansowych Koła Łowieckiego nr 17 „Drop” i Nadleśnictwa Pniewy.

Tekst na płycie:
Jak świadczą przekazy ustne, 27 listopada 1806 roku zatrzymał się tutaj na krótki odpoczynek Cesarz Francuzów – Napoleon Bonaparte, podróżujący z wojskiem z Berlina do Poznania. W miejscu tym znajdowała się karczma prowadzona przez Lorenza Poschwalda.

Spotkanie odbyło się w ramach VII Ogólnopolskiego Spotkania Kolekcjonerów Znaczków Turystycznych, który odbywał się w Nowym Tomyślu.

FOTORELACJA:

fot. Szymon Konieczny

Nagroda za CAL

W poniedziałek 8 października 2018 r. podczas uroczystej gali w Hotelu Andersia w Poznaniu odebraliśmy nagrodę w wysokości 8000 złotych z rąk Pani Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego Marzena Wodzińska za projekt „Cyfrowe Archiwum Lwóweckie” w ramach konkursu pn. „Działania proekologiczne i prokulturowe w ramach strategii rozwoju województwa wielkopolskiego”. Dziękujemy za tak wspaniałe wyróżnienie!

Czterdzieści lat minęło… Historia zespołu Albatross

W przyszłym roku 45. rocznicę założenia obchodzić będzie reaktywowany niedawno lwówecki zespół Albatross. Przyjrzyjmy się historii tegoż zespołu, śledząc wraz z kroniką prowadzoną praktycznie od początków jego istnienia.
Zespół powstał w 1974 roku. Od swych początków działał on przy Miejskim Domu Kultury we Lwówku, choć zmieniano kilkukrotnie instytucję-patrona, bo był nim także oddział lwóweckiego OSP i Państwowy Ośrodek Maszynowy we Lwówku. Założycielami zespołu byli Krzysztof Kandulski (akordeon, organy, śpiew), Marian Szulc (gitara elektryczna, śpiew – główny wokalista), Andrzej Ślotała (gitara basowa, śpiew) i śp. Paweł Musiał (perkusja). Ponadto, zespół uzupełniały dwie panie: Mirosława Gałganek z domu Nowak (śpiew) i Irena Ptak z domu Ćwiertnia (skrzypce i śpiew). Wszyscy wywodzili się ze Lwówka i uczęszczali na zajęcia Ogniska Muzycznego prowadzonego m.in. przez Aurelię Dziubałę i Stanisława Maciejewskiego.
Pierwsze kroki muzyczne stawiali na scenie lwóweckiego domu kultury. Niedługo później zagrali także pierwsze zabawy weselne w Trzcielu i Pakosławiu. Repertuar tworzyły utwory z różnych okresów muzycznych, w tym głównie polska muzyka rozrywkowa.

(więcej…)

Zapomniany bohater – Stanisław Fabian

Karty historii kryją wiele ciekawych postaci. Część z nich znana jest powszechnie, część nie zawsze słusznie ulega zapomnieniu. Przy okazji 100. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego 1918/19 sporo mówimy o wielkopolskich bohaterach. Czy jednak o wszystkich? Dlatego warto przypomnieć postać wybitnie zasłużoną, a co najważniejsze związaną z naszym terenem. Jest to Stanisław Fabian, powstaniec wielkopolski 1918/19 i śląski, uczestnik I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej. Skromna postać niewysokiego listonosza została pokryta kurzem niepamięci. Dziś chciałbym odświeżyć pamięć o nim…
Kiedy  blisko 10 lat temu rozpoczynałem prace nad ustaleniem pełnej listy powstańców wielkopolskich 1918/19 natknąłem się w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie na nazwisko Stanisława Fabiana jako Kawalera Orderu Wojennego Virtuti Militari. Nie trwało długo, gdy udało mi się ustalić jego miejsce wiecznego spoczynku, a następnie dotrzeć do jednej z córek. Byłem absolutnie zaskoczony, że tak zasłużona postać nie funkcjonowała w zbiorowej pamięci naszej społeczności dotyczącej tak bliskiego nam powstania wielkopolskiego 1918/19. Szybko zdałem sobie sprawę, iż owe milczenie było konsekwencją czasów, w których umierał śp. Stanisław Fabian. Otóż, jego niekwestionowane zasługi zostały przemilczane na skutek ówczesnej przymusowej przyjaźni polsko-radzieckiej. Trudno zatem było władzom PRL akceptować byłych żołnierzy, którzy w 1920 roku walczyli przeciwko bolszewickiej nawale. Nie wolno było o nich mówić, co sprzyjało zapomnieniu. Jego oryginalny Order Virtuti Militari spoczął wraz z nim w grobie na lwóweckim cmentarzu św. Krzyża. Do dziś niejako symbolicznie.

(więcej…)